Odwiedzio nas: 6160330
                        
 

 





Patron
wity Florian


FLORIAN (? - 304) — popularny wity w kulturze Polskiej. Tu bowiem znajduje si wiksza cz jego relikwii. Patronuje straakom i hutnikom. W kalendarzu liturgicznym Florian widnieje pod dat 4 maja. Mimo e tak powszechny jest kult tej postaci, wiadomoci o niej s póne, fragmentaryczne i niepewne.

Spisany ywot Floriana, który zachowa si do naszych czasów, pochodzi z VIII wieku. Historycy spierali si nawet o autentyczno tego wiadectwa. Dzi uznaje si Floriana za posta historycznie potwierdzon. Image

Florian by rzymskim oficerem i stacjonowa w pobliu miejscowoci Krems (ob. Austria). Za wyznawanie wiary chrzecijaskiej poniós mier ok. 304 roku, utopiony w rzece Enns w okolicach miasta Lorch koo Wiednia. Przekonywano go wczeniej do zoenia ofiar bóstwom pogaskim. Czynili to najpierw obietnicami, a potem grobami. Kiedy i to nie poskutkowao, kazano Floriana ubiczowa, hakami poszarpa jego ciao, a wreszcie z kamieniem u szyi wrzucono go do rzeki. Ciao mczennika odnalaza i pochowaa niejaka Waleria. W póniejszym czasie (VIII-IX w.) nad grobem Floriana. wzniesiono opactwo benedyktyskie St. Florian. Potem przejli je kanonicy laterascy. Miejsce to zachowao swe religijne znaczenie do dzi.

Cz jego relikwii sprowadzi do Polski, a dokadniej do Krakowa, Kazimierz Sprawiedliwy w roku 1184. Za zgod papiea Lucjusza III. W dzielnicy Kleparz w tym samym roku ku czci mczennika wystawiono wityni. Z erygowaniem tego kocioa wie si nastpujca legenda:

Oto kiedy uroczysta procesja z relikwiami zbliaa si do miasta od strony Barbakanu i nie wesza jeszcze w miejskie mury przez Floriask Bram — nagle niebo pociemniao. Ludzie uczuli, e relikwiarz, który nieli, staje si coraz ciszy — do tego stopnia, e nie potrafili go utrzyma i w kocu postawili na ziemi. Wtedy niebo rozjanio si piknym socem. W ten oto sposób — jak chce legenda — niebiosa wskazay miejsce, gdzie niezomny rzymski legionista chcia spocz w polskiej ziemi.

 W póniejszym czasie ku czci w. Floriana wystawiano witynie i w innych miastach Polski, m.in. Sulejowie i Wchocku. Relikwiarz zagin, w poowie XVII wieku. W 1736 roku na prob austriackiego opactwa St. Florian cz relikwii zwrócono. Przyczynio si to do rozwoju kultu na terenach czeskich i niemieckich.

Kult Floriana w Polsce wzmocnio wydarzenie z roku 1528, kiedy to poar strawi doszcztnie krakowski Kleparz: ocala jedynie koció w. Floriana, którego odtd zaczto czci jako patrona chronicego od ognia i poaru, sta si równie patronem straaków. Szczególny wyraz kultu w. Floriana odnajdujemy dzi w twórczoci ludowej. W wielu kocioach i kapliczkach przydronych spotka mona jego figurki (np. figura-pomnik na rynku w Limanowej).

Artyci przedstawiali w. Floriana jako Chrystusowego rycerza i patrona walki z poarem. Zmianom natomiast ulegay elementy drugorzdne: wygld, strój i atrybuty. Pierwsze wyobraenia ukazuj witego jako starca (freski z XII wieku w kociele klasztornym w Nonnbergu koo Salzburga). Natomiast ju w XIII wieku pojawiaj si pierwsze wizerunki Floriana jako modego rycerza z purpurowym paszczem na ramionach - iluminacje rkopisów liturgicznych w opactwie kanoników regularnych w Sankt Florian koo Linzu. Cigym przeobraeniom podlegaa zbroja Floriana: w XIII wieku bya to kolczuga, w XIV - XVI w. — karacena, czyli zbroja uskowa (skrzydo otarzowe z 1497 w kociele Boego Ciaa we Wrocawiu); w XVII i XVIII wieku zastpi j pancerz pytowy i hem z pióropuszem. W sztuce polskiej pojawia si zbroja husarska (polichromia z 1667 roku w drewnianym kociele w. Mikoaja w Witanowicach koo Wadowic). Od XII wieku Florianowi towarzyszy rozwinity sztandar, a od XV stulecia tarcza i miecz symbolizujce Floriana jako onierza Chrystusa (tryptyk z okoo 1500 roku w kociele w. Leonarda w Lipnicy Murowanej koo Bochni oraz obraz otarzowy w kaplicy w. Trójcy w katedrze na Wawelu). Pod koniec XV wieku pojawiy si nowe atrybuty: naczynia z wod i dom w pomieniach. By to znak szerzcego si kultu Floriana jako patrona walki z ogniem (obraz A. Cebeja z pó. XVIII wieku w muzeum narodowym w Lubljanie). Polska ikonografia najczciej przedstawia Floriana jako rzymskiego onierza. Jego atrybutem jest naczynie z wod. Zdarzaj si take wizerunki witego wasnorcznie gaszcego poar.